pl en de
Poradnik »

Pasowania

Pasowaniem można nazwać opis charakteryzujący współpracę wynikającą z wymiarów części przed ich połączeniem.

Wyróżnia się trzy główne rodzaje pasowania: luźne - dolny wymiar otworu jest większy ( w skrajnych przypadkach równy) od górnego wymiaru wałka, ciasne - górny wymiar wałka jest mniejszy ( w skrajnych przypadkach równy) od dolnego wymiaru wałka, mieszane - przedziały tolerancji wałka i otworu częściowo pokrywają się.

W przedstawionych poniżej tabelach zawarte są najczęściej używane i podstawowe rodzaje pasowań zalecanych przez normę PN-ISO 1829, a załączony program umożliwia dostarczenie szczegółowych danych na interesujące nas konkretnie pasowanie.

Pola tolerancji wałków

Otwór
podstawowy
Pola tolerancji wałków
Pasowanie luźnePasowania mieszanePasowania ciasne
H6           g5 h5 js5 k5 m5   n5 p5          
H7         f6 g6 h6 js6 k6 m6 n6   p6 r6 s6 t6 u6 x6
H8       e7 f7   h7 s7 k7 m7         s7   u7  
    d8 e8 f8   h8                      
H9     d8 e8 f8   h8                      
  c9 d9 e9     h9                      
H11     d10       h10                      
b11 c11         h11                      

Pola tolerancji otworów

Wałek
podstawowy
Pola tolerancji otworów
Pasowanie luźnePasowania mieszanePasowania ciasne
h5           G6 H6 JS6 K6 M6   N6 P6          
h6         F7 G7 H7 JS7 K7 M7 N7   P7 R7 S7 T7 U7 X7
h7       E8 F8   H8                      
h8     D9 E9 F9   H9                      
h9       E9 F8   H8                      
    D9 E9 F9   H9                      
  C10 D10       H10                      
B11           H11                      

Przykłady zastosowań

Symbol pasowaniaWłaściwości połączeń
U8/h7 Występuje mocne połączenie części z dużym wciskiem. Takie połączenie jest trwałe i nie stosuje się zazwyczaj dodatkowych zabezpieczeń. W przypadku montażu konieczne jest zastosowanie dużych nacisków, nagrzania lub oziębienia.
H8/s7
S7/h6
H7/r6
R7/h6
H7/p6 Jest to mocne połączenie ale stosuje się dodatkowo zabezpieczenia chroniące przed przemieszczaniem w przypadku zaistnienia dużych sił. Demontaż takich elementów występuje głównie z konieczności np. przeprowadzenia głównych remontów.
P7/h6
H7/n6 W połączeniu tym może wystąpić luz dlatego stosuje się odpowiednie zabezpieczenia. Montaż i demontaż wymaga jednak często dużych nacisków.
N7/h6
H7/m6 Mocne połączenie w którym demontaż przeprowadzany zazwyczaj ręcznie przy pomocy uderzeń młotka.
M7/h6
H7/k6 Części przywierają do siebie a ich rozłączenie nie wymaga dużej siły. Najczęściej wystarczy lekki młotek.
H7/j6 Jest to połączenie stosowane do elementów ,które często są montowane i demontowane. W tym przypadku wystarczą najczęściej zabiegi ręką.
J7/h6
H8/h9 Jest to połączenie, które po nasmarowaniu umożliwia ręczne przesuwanie względem siebie części.
H8/h9 Połączenie luźne w którym przesuwanie części w względem siebie nie sprawia żadnych problemów.
H9/h8
H11/h11 Połączenie charakteryzuje się małym luzem i stosunkowo dużymi tolerancjami wykonania.
H7/g6 Elementy można przesuwać i obracać względem siebie ale nie występuje duży luz.
G7/h6
H7/f7 W tym przypadku występuje stosunkowo duży luz ,elementy tak połączone poruszają się ze średnimi prędkościami
H8/e8 Występuje duży luz a elementy tak połączone poruszają się względem siebie z dużymi prędkościami
E8/h9
H11/d9 Występują duże luzy a części posiadają znaczne tolerancje wykonawcze
H11/d11
D11/h11
H11/c11 Duże luzy i duże tolerancje wykonawcze